ThuongThua.comThượng Thừa
Đòn chân: đá tống, vòng cầu, đá ngang, gối

Đá móc gót cho người tập phong trào: duỗi qua mục tiêu, kéo gót và giữ khoeo an toàn

Đá móc gót đi một đường lạ: duỗi ra bên cạnh mục tiêu rồi kéo gót ngược về. Cơ chế, khác biệt với đá vòng cầu, lỗi căng đùi sau và cách tập trên đích.

A Vietnamese woman in a black uniform extends her leg sideways and hooks her heel toward a round paddle held by a partner, faces hidden, gym with mats, overhead angle

Đá móc gót là đòn đi theo hai nhịp ngược chiều: gập gối như đá ngang, duỗi chân ra hơi lệch sang bên cạnh mục tiêu, rồi gập gối kéo gót ngược về theo vòng cung ngang để chạm bằng gót hoặc gan bàn chân. Lực của đòn đến từ nhóm cơ đùi sau kéo gót về và từ hông xoay ngược, không đến từ cú duỗi. Vì vậy chỗ dễ đau nhất của đòn này là mặt sau đùi và khoeo, chứ không phải gối như các đòn khác.

Đá móc (tuỳ môn có thể gọi đá móc gót, đá quất gót, đá móc ngược) có nhiều trong taekwondo, karate, kickboxing và một số bài của Vovinam. Bài này dành cho người đã đá ngang khá chắc: cơ chế hai nhịp, khác biệt với đá vòng cầu, độ dẻo cần có, lỗi hay gặp, cách cầm đích, và một lộ trình tập. Đá móc xoay người là phần nâng cao, chỉ nhắc nguyên lý và nên tập riêng với thầy.

Hai nhịp của đá móc: duỗi rồi kéo

Hãy tập tách hai nhịp thật rõ trước khi nối chúng thành một vòng cung liền.

  1. Lên đạn giống đá ngang. Gập gối sát ngực, bàn chân nằm ngang, chân trụ xoay gót về phía mục tiêu, vai chân đá hướng vào mục tiêu, mắt nhìn qua vai.
  2. Duỗi ra lệch mục tiêu. Duỗi chân ra theo hướng hơi chếch về phía bên cạnh mục tiêu, khoảng một bàn tay về phía trước mặt bạn tập, không duỗi thẳng vào đích. Gối không khoá hết.
  3. Kéo gót. Ngay khi chân gần duỗi, gập gối mạnh kéo gót về theo vòng cung ngang, hông xoay ngược lại một chút. Gót hoặc gan bàn chân quét qua đích.
  4. Thu và đặt. Tiếp tục gập gối đưa chân về tư thế lên đạn, giữ một nhịp, rồi đặt xuống về thế thủ.

Cảm giác đúng: lúc kéo gót, bạn thấy mặt sau đùi và mông siết lại, cổ chân giữ chắc, bàn chân không lắc. Cảm giác sai: cả chân vung ngang như cái cánh cửa mở toang, gối thẳng cứng, hoặc có cảm giác giật đau ở khoeo khi kéo. Cảm giác thứ hai là tín hiệu dừng.

Đá móc và đá vòng cầu: hai đòn đi ngược nhau

Người mới hay nhầm vì cả hai đều đi theo vòng cung. Thật ra chúng đi ngược chiều và dùng nhóm cơ ngược nhau.

Đặc điểmĐá vòng cầuĐá móc gót
Chiều vòng cungTừ ngoài vào, phía trước ngườiTừ bên cạnh kéo ngược về
Lên đạnGối chéo, lật hôngNhư đá ngang, gối sát ngực
Nhóm cơ chínhĐùi trước búng, hông xoay tớiĐùi sau kéo gót, hông xoay ngược
Bề mặt chạmMu bàn chân hoặc ống chânGót hoặc gan bàn chân
Chỗ dễ đauGối trụ khi không xoayMặt sau đùi, khoeo khi kéo mạnh lúc cơ lạnh
Độ dẻo cần cóHông mở vừa phảiĐùi sau dài, hông mở ngang như đá ngang

Vì đá móc dùng đùi sau, đừng tập nó khi cơ vừa nghỉ lâu hoặc vào cuối buổi đã mệt. Khởi động đủ, tập đá ngang trước vài hiệp, rồi mới đá móc.

Cổ chân và bề mặt chạm: gót hay gan bàn chân

Chạm bằng gót cần cổ chân gập lên. Mũi chân kéo về phía ống chân, gót lộ ra phía sau như mũi một cái búa nhỏ. Khi kéo về, gót đi trước, bàn chân theo sau. Cổ chân duỗi ra trong lúc kéo là gót bị giấu đi và bạn chạm bằng mắt cá hoặc gân gót, hai chỗ rất dễ bầm.

Chạm bằng gan bàn chân thì bàn chân hơi xoay. Lòng bàn chân hướng về phía đích lúc kéo về, cổ chân vẫn chắc. Bề mặt rộng hơn nên êm hơn cho người cầm đích và cho chính bạn. Nhiều lớp dạy người mới chạm bằng gan trước, gót sau.

Bàn chân nằm ngang hay nghiêng tuỳ độ cao. Ở tầm sườn, bàn chân gần nằm ngang; ở tầm cao hơn, bàn chân nghiêng theo góc của chân. Đừng cố giữ bàn chân nằm ngang ở tầm cao nếu hông chưa mở, vì bạn sẽ phải xoay gối để bù.

Kiểm tra sau mỗi hiệp. Hỏi người cầm đích chỗ nào của bàn chân đã chạm. Nếu họ nói "mắt cá" hai lần liền, hạ lực, kiểm lại cổ chân bằng vài lần kéo chậm ở tường. Gót bầm hoặc gân gót đau khi đi lại sau buổi tập là lúc nghỉ phần đá móc vài buổi.

Đá móc chân trước và chân sau: cái nào cho người mới

Đá móc chân trước là kiểu hay dạy trước nhất. Quãng đi ngắn, chân trụ là chân sau nên ít phải xoay, và đòn có thể nối sau một bước trượt như đá ngang. Phần khó là giữ hông không mở quá sớm, vì đá móc chân trước mà hông mở trước khi chân duỗi thì người tập cùng thấy ngay.

Đá móc chân sau phải đưa chân đi qua một quãng dài hơn, chân trụ xoay nhiều, và đòn dễ bị đọc. Ở nhiều môn, nó gần như chỉ xuất hiện ở dạng xoay người, tức là đá móc xoay sau. Người tập phong trào nên để kiểu này cho tới khi đá móc chân trước đã sạch ở cả hai bên và đá hậu đã vững.

Một gợi ý: tập đá móc chân trước bên chân thuận trong hai tuần, rồi chuyển hẳn sang bên kia hai tuần, thay vì đổi bên liên tục trong một buổi. Khi bên yếu đã tạm ổn mới xen kẽ. Cách này giúp mỗi bên nhận đủ số lần để nhớ đường gót.

Độ dẻo và độ cao: đá móc nên ở tầm nào

Đá móc nhìn đẹp nhất khi ở tầm cao, và vì vậy người tập hay đẩy độ cao lên trước khi đủ dẻo. Khi đùi sau chưa đủ dài, lúc chân duỗi ra ở tầm cao, nhóm cơ ấy đã bị kéo căng gần giới hạn; ngay sau đó bạn lại bắt chính nó co mạnh để kéo gót. Căng rồi co gấp trong tích tắc là kịch bản quen thuộc của căng cơ đùi sau.

Một mốc để tự xét: đứng một chân, duỗi chân kia ra ngang ở độ cao bạn định đá, giữ năm giây mà không phải gập lưng hay khoá gối. Giữ được thì độ cao ấy dùng được cho đá móc. Không giữ được thì hạ xuống. Với phần lớn người tập phong trào, đá móc tầm bụng và sườn đã đủ để học trọn cơ chế.

Độ cao không phải là mục tiêu của đòn này ở lớp phong trào. Mục tiêu là đường gót sạch, cảm giác kéo về rõ, và thu chân về đủ. Đá móc thấp mà sạch có giá trị hơn đá móc cao mà vung. Nếu bạn muốn tăng độ dẻo đùi sau, hãy hỏi thầy giáo án kéo giãn nhẹ, đều, không có người đè, và tập vào lúc cơ đã ấm.

Lỗi đá móc hay gặp và cách sửa

Các lỗi dưới đây xếp theo thứ tự hay gặp ở người mới chuyển từ đá ngang sang đá móc.

LỗiNguyên nhânCách sửa
Chân vung ngang, gối thẳng cứngBỏ nhịp kéo gót, quất cả chânTập riêng nhịp kéo gót với chân duỗi ở tường
Duỗi thẳng vào đích rồi mới kéoKhông duỗi lệch sang bênĐặt mốc ở bên cạnh đích, duỗi tới mốc
Giật đau khoeo hoặc đùi sauKéo mạnh khi cơ lạnh hoặc đá quá caoKhởi động kỹ, hạ độ cao, kéo nhẹ vài tuần
Chạm bằng mắt cá hay cạnh bàn chânCổ chân lỏng, xoay bàn chân saiGập cổ chân, chạm bằng gót hoặc gan
Mất thăng bằng khi kéoChân trụ không xoay, hông bị kéo theoXoay trụ như đá ngang, giữ hông trụ siết
Chân rơi sau khi kéoHết lực ở nhịp kéo, quên thuKéo về tư thế lên đạn, giữ một nhịp

Đau nhói ở mặt sau đùi, có cảm giác như bị ai đá, hoặc bầm tím sau vài ngày là dấu hiệu căng hoặc rách cơ: ngừng tập, chườm lạnh theo hướng dẫn, và đi khám nếu không đỡ.

Cầm đích cho đá móc và luật đối luyện

Đá móc khó đoán với người cầm vì chân đi từ một bên mà đòn lại tới từ phía kia. Thống nhất trước những điều sau:

  • Dùng đích tròn có tay cầm hoặc đích dày, giữ ở bên cạnh người cầm, tầm sườn hay vai, không giữ trước mặt.
  • Mặt người cầm không ở cùng độ cao với đích; nghiêng đầu tránh khỏi đường gót.
  • Người đá báo trước bên nào sẽ đá, và bắt đầu bằng ba lần nhẹ chỉ chạm.
  • Người cầm có thể đẩy đích nhẹ về phía gót lúc chạm để tạo tiếng, nhưng không lao đích vào.
  • Trong đối luyện có hẹn trước, đá móc dừng cách người bạn tập một khoảng an toàn, không chạm vào đầu, kể cả khi có mũ bảo hộ, trừ khi thầy tổ chức và kiểm soát.
  • Đá móc xoay người chỉ tập khi đá móc thường đã sạch và thầy cho phép, bắt đầu không đích, xoay chậm.

Gót là một trong những bề mặt cứng nhất của chân. Một cú đá móc lỡ tay vào thái dương hay quai hàm có thể gây chấn thương nặng, nên luật dừng xa ở đối luyện là luật không có ngoại lệ.

Lộ trình tập và câu hỏi cho thầy

Bốn tuần sau dành cho người đã đá ngang ổn. Mỗi buổi mười lăm phút, sau khởi động và vài hiệp đá ngang.

  • Tuần 1: tay vịn tường, chân đá duỗi ngang sẵn, chỉ tập nhịp kéo gót về và thu. Mỗi bên ba hiệp mười lần, chậm.
  • Tuần 2: rời tường, đủ bốn bước, tầm bụng, không đích. Đếm to "lên, duỗi, kéo, về".
  • Tuần 3: đích tròn nhẹ, chạm nhẹ, mỗi bên bốn hiệp sáu lần. Người cầm báo chạm bằng gót hay bằng chỗ khác.
  • Tuần 4: thêm bước trượt chân sau trước khi đá móc chân trước. Giữ tầm sườn.
  • Võ sinh Khôi, đai xanh: "Em đá móc tầm đầu được chưa, và em cần làm được gì ở tầm sườn trước?"
  • Anh Minh, Vovinam ba năm: "Khoeo em hay căng sau khi đá móc, em nên khởi động thêm gì?"

Nếu bạn là người như chị Lan, 45 tuổi, mới vào lớp, có thể để đá móc lại sau khi đá ngang đã chắc vài tháng. Không có gì vội với đòn này.

Câu hỏi thường gặp

Đá móc chạm bằng gót hay gan bàn chân?

Cả hai đều được dùng, tuỳ môn và tuỳ mục đích. Gót cho đòn cứng và tập trung, gan bàn chân an toàn hơn cho người mới và cho đối luyện. Hỏi thầy theo quy ước lớp của bạn.

Vì sao đá móc hay bị căng đùi sau?

Vì lúc duỗi chân, đùi sau bị kéo dài, rồi ngay sau đó phải co mạnh để kéo gót. Nếu cơ còn lạnh hoặc đá cao quá độ dẻo, nhóm cơ này dễ bị căng. Khởi động kỹ và giữ độ cao vừa sức.

Người mới có nên học đá móc không?

Nên học sau khi đá ngang đã khá chắc, vì phần lên đạn giống nhau. Học đá móc khi đá ngang còn lệch thì sẽ có hai đòn cùng lệch. Người mới hoàn toàn có thể để đòn này lại vài tháng.

Đá móc khác đá vòng cầu ngược ở đâu?

Tên gọi giữa các môn chồng lên nhau khá nhiều. Nhìn chung, đá móc lên đạn như đá ngang và kéo gót về, còn có những kiểu vòng cung ngược khác giữ chân gần thẳng và quét cả chân. Hỏi thầy tên và cách làm cụ thể ở lớp mình.

Có nên đá móc vào đầu khi đối luyện không?

Ở lớp phong trào thì không, trừ khi thầy tổ chức và kiểm soát chặt với đồ bảo hộ và luật rõ ràng. Gót là bề mặt cứng, đòn vào đầu có thể gây chấn thương nặng; dừng xa là cách tập an toàn.

Đá móc xoay người khi nào mới nên tập?

Khi đá móc thường đã sạch ở cả hai chân, chân trụ vững và bạn đã quen xoay ở đá hậu. Bắt đầu không đích, xoay chậm, có thầy xem. Ai hay choáng khi xoay thì báo thầy trước.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138