ThuongThua.comThượng Thừa
Luyện bài quyền

Run khi thi quyền: giữ nhịp, xử lý lúc quên bài và tập mô phỏng ngày thi

Run làm bài quyền nhanh hơn, tấn cao hơn và dễ trắng đầu giữa chừng. Cách tập mô phỏng ngày thi, mười phút trước khi lên sàn và xử lý khi quên bài.

A nervous Vietnamese teenage boy in a white uniform waiting at the edge of a competition mat, seen from behind with blurred spectators ahead, bright indoor arena light

Run khi thi quyền là bình thường, và cách đối phó hiệu quả nhất là đã từng đánh bài trong điều kiện giống ngày thi nhiều lần trước đó. Run thường làm ba việc với bài quyền: đánh nhanh hơn tập, tấn cao hơn, và trắng đầu ở một chỗ nối. Biết trước ba việc đó, bạn chuẩn bị riêng cho từng việc.

Bài này không bàn về tiêu chí chấm hay thủ tục đăng ký thi, những thứ bạn nên hỏi ban tổ chức và thầy. Ở đây chỉ nói chuyện trên sàn: tập mô phỏng, những phút trước khi lên, xử lý khi lỡ quên bài, và những lỗi hay gặp trong ngày thi.

Run làm gì với bài quyền của bạn

Khi run, tim đập nhanh và cơ thể chuẩn bị để chạy. Cảm giác thời gian của bạn thay đổi: mọi thứ có vẻ chậm, nên tay chân tự đánh nhanh hơn để bù. Nhiều võ sinh xem lại video thi mới thấy mình kết bài sớm hơn lúc tập cả chục giây, các chỗ dừng biến mất, các cụm liền dính thành một khối.

Run cũng làm cơ đùi căng và thở nông, nên tấn cao dần nhanh hơn ngày thường. Mắt có xu hướng liếc về phía người chấm hay khán giả. Và vì đầu bận với cảm giác lo, những chỗ nối chưa thật chắc trong bài là nơi trí nhớ dễ đứt nhất.

Điều đáng nói là những thay đổi đó xảy ra ở cả người tập lâu năm. Khác biệt nằm ở chỗ người có kinh nghiệm đã biết trước mình sẽ nhanh lên, nên cố ý giữ chậm hơn cảm giác; biết mình sẽ thở nông, nên có sẵn vài hơi thở dài trước thế chào. Run không mất đi; nó chỉ trở nên quen và dự đoán được.

Cũng cần phân biệt run với cảm giác bất thường. Tim đập nhanh, tay hơi lạnh, bụng nao nao là run. Đau ngực, khó thở kéo dài, choáng muốn ngã thì không phải run; hãy báo thầy và đội y tế ngay, đừng cố lên sàn.

Tập mô phỏng ngày thi trong bốn tuần cuối

Mô phỏng nghĩa là tái tạo càng nhiều yếu tố của ngày thi càng tốt: có người xem, không khởi động bài trước, chỉ có một lượt. Làm mỗi tuần ít nhất một lần.

  1. Nhờ thầy hoặc lớp dành năm phút cuối buổi: bạn được gọi tên bất ngờ, bước ra, chào và đánh một lượt duy nhất. Không được đánh thử trước.
  2. Tuần sau, thêm người xem: vài bạn trong lớp ngồi nhìn, có người ngồi ở vị trí giống người chấm. Có thể quay video để bạn xem lại nhịp.
  3. Tập đánh trên một khoảng sàn lạ, ví dụ góc khác của phòng tập, sân khác, hướng mặt khác. Ngày thi, hướng mặt chào thường không phải hướng bạn quen.
  4. Mô phỏng chờ đợi: đứng chờ năm tới mười phút sau khi đã khởi động, rồi mới đánh. Ngày thi hiếm khi được lên ngay sau khi khởi động.
  5. Mặc đúng võ phục và đai sẽ mặc hôm thi, đi chân trần trên loại sàn tương tự nếu có thể.
  6. Sau mỗi lần mô phỏng, xem lại video và ghi ba điều: bài nhanh hơn bao nhiêu so với lúc tập, chỗ nào tấn cao, có chỗ nào khựng.

Lần mô phỏng đầu tiên thường tệ hơn bạn nghĩ. Đó là tin tốt: bạn biết được điểm yếu từ bốn tuần trước, không phải trên sàn thi.

Hôm trước và sáng ngày thi

Hôm trước chỉ ôn nhẹ. Đánh bài hai ba lượt ở nhịp chuẩn rồi dừng. Không tập thêm sức, không sửa chi tiết mới. Một chi tiết vừa sửa tối hôm trước là chi tiết dễ làm bạn lẫn nhất khi run.

Ngủ đủ hơn là ôn thêm. Thiếu ngủ làm phản xạ chậm và trí nhớ kém, đúng hai thứ bài quyền cần. Nếu phải chọn giữa ôn thêm một tiếng và ngủ thêm một tiếng, chọn ngủ.

Ăn quen, ăn sớm. Bữa trước khi thi nên là thứ bạn vẫn ăn, cách giờ thi vài tiếng. Ăn no sát giờ thì đánh nặng người; nhịn đói thì dễ choáng khi run. Mang theo nước.

Đến sớm để nhìn sàn. Đến đủ sớm để xem sàn thi, mặt sàn trơn hay bám, hướng người chấm ngồi, chỗ chờ. Hình dung một lần bài của bạn trên chính khoảng sàn đó.

Hỏi những gì còn chưa rõ. Thứ tự lên sàn, hướng chào, cách gọi tên, có được đánh lại không: hỏi thầy hoặc người phụ trách từ sớm. Những câu hỏi để tới phút chót dễ biến thành nỗi lo thêm.

Mười phút trước khi lên sàn

Đây là khoảng thời gian dễ để run lấn át. Có một thứ tự việc cụ thể giúp đầu óc bận rộn đúng chỗ:

  • Khởi động nhẹ, giữ ấm: xoay khớp, vài bước di chuyển, không đánh cả bài. Đánh cả bài ngay trước khi lên dễ làm mệt và làm lộ một chỗ quên khiến bạn hoảng thêm.
  • Nói bài bằng lời một lần: nhắm mắt, kể tên các đoạn theo thứ tự và hướng mặt của từng đoạn. Không kể chi tiết từng động tác.
  • Chọn hai lời tự nhắc: ví dụ "chậm hơn cảm giác" và "vai xuống". Chỉ hai, không hơn.
  • Ba hơi thở ra dài: thở ra lâu gấp đôi hít vào. Thở ra dài giúp nhịp tim chậm lại một chút.
  • Không xem người khác thi cùng bài ngay trước bạn: nếu họ đánh khác, bạn dễ nghi ngờ bài của mình.
  • Kiểm võ phục và đai: đai buộc chắc, không vướng. Một chi tiết nhỏ bị tuột giữa bài làm phân tâm rất nhiều.

Khi được gọi tên, bước ra ở tốc độ bình thường, đứng vào vị trí, nhìn thẳng một điểm ở hướng chào và đợi một nhịp thở trước khi chào. Khoảnh khắc chờ đó là của bạn; không ai bắt bạn phải vội. Một thế chào bình tĩnh cũng báo cho chính cơ thể bạn biết rằng bài sẽ đi ở nhịp của bạn, không phải nhịp của nỗi lo.

Lỡ quên bài giữa chừng: xử lý thế nào

Đừng dừng hẳn và nhìn quanh. Dừng hẳn, đảo mắt, gãi đầu là những thứ người xem nhớ nhất. Nếu bạn đứng khựng ở một thế, hãy giữ thế đó như một chỗ dừng có chủ ý, mắt vẫn nhìn hướng đối thủ, và thở một hơi.

Tìm điểm neo gần nhất. Trong một hai giây đó, hỏi mình: "Mình đang ở hướng nào, đoạn nào?" Nhờ đã chia đoạn khi học, bạn biết thế mở của đoạn tiếp theo. Vào thế mở đó và đánh tiếp.

Bỏ qua một vài động tác tốt hơn đứng im lâu. Ở nhiều giải phong trào, quên một vài động tác bị trừ điểm, nhưng dừng lâu hoặc bỏ bài thường thiệt hơn. Mức trừ cụ thể tuỳ luật từng giải; hãy hỏi thầy và ban tổ chức trước để biết nên xử lý ra sao.

Có giải cho phép đánh lại. Một số giải và một số cấp cho phép võ sinh xin đánh lại bài khi quên ngay ở đầu, có khi kèm trừ điểm. Đây là quy định riêng từng nơi, không được tự xin nếu chưa biết luật. Hỏi trước ngày thi.

Đánh hết bài với thần thái đầy đủ. Sau khi đã nối lại được, đánh phần còn lại như chưa có gì xảy ra. Người chấm thấy cách bạn xử lý; phần sau bài đánh vững thường gỡ lại được ấn tượng.

Tập trước kịch bản quên. Trong buổi mô phỏng, nhờ bạn tập thỉnh thoảng vỗ tay bất ngờ khi bạn đang đánh. Bạn dừng ba giây rồi tự tìm điểm neo và đánh tiếp. Làm vài lần là phản xạ có sẵn.

Lỗi hay gặp trong ngày thi và cách sửa

Phần lớn các lỗi dưới đây sửa được từ trước, trong các buổi mô phỏng.

LỗiNguyên nhânCách sửa từ trước
Đánh nhanh hơn lúc tập rõ rệtRun làm sai lệch cảm giác thời gianTập mô phỏng có bấm giờ; nhắc mình "chậm hơn cảm giác"
Quên ở chỗ xoay lớnChỗ nối chưa thật chắc, đầu bận loTập riêng chỗ nối lúc mệt; nói bài bằng lời trước khi lên
Chào sai hướng hoặc đứng sai vị tríKhông quen sàn và hướng của giảiHỏi trước hướng chào; tập trên sàn lạ, hướng lạ
Tấn cao từ giữa bàiCơ căng vì run, thở nôngBa hơi thở dài trước khi chào; giữ tấn chuẩn tạm cao hơn một chút
Khởi động quá sức, mệt trước khi lênMuốn đánh thử nhiều lần cho yên tâmChỉ khởi động nhẹ và giữ ấm, không đánh cả bài
Liếc người chấmLo lắng, muốn đọc phản ứngĐịnh sẵn điểm nhìn cho từng hướng; tập trước người lạ

Nếu chỉ sửa được một thứ, hãy sửa tốc độ. Bài đánh đúng nhịp khi run thường đẹp hơn hẳn một bài nhanh đều, dù có lỗi nhỏ. Tốc độ đúng cũng cho đầu thêm thời gian nhớ chỗ nối.

Sau buổi thi, và một trường hợp để so

Dù kết quả thế nào, hãy ghi lại ngay trong ngày: chỗ nào mình bị run nhất, chỗ nào đánh tốt hơn mong đợi, chỗ nào quên hoặc suýt quên. Ghi chép này quý hơn bất cứ lời khen chê nào, vì nó cho biết bài của bạn yếu ở đâu khi chịu áp lực. Đừng xem lại video và tự trách quá nhiều trong tối hôm đó; xem lại sau một hai ngày với thầy sẽ có ích hơn.

Võ sinh Khôi đai xanh thi quyền lần đầu, quên ở chỗ quay lưng giữa bài, đứng khựng gần ba giây rồi đánh tiếp. Khi xem lại cùng thầy, Khôi thấy mình đã đánh nhanh hơn lúc tập rất nhiều từ đoạn đầu, đến chỗ quay lưng thì đầu không theo kịp. Lần thi sau, Khôi có bốn buổi mô phỏng, tập riêng chỗ quay lưng lúc mệt, và chỉ mang theo một lời nhắc: "chậm hơn cảm giác". Bài không còn chỗ khựng.

Câu nên hỏi thầy trước ngày thi: "Nếu em quên giữa bài thì giải này xử lý thế nào, em nên đánh tiếp hay xin đánh lại?" và "Hướng chào ở giải này là hướng nào so với người chấm?"

Câu hỏi thường gặp

Run khi thi quyền có làm mất điểm nhiều không?

Bản thân cảm giác run thì không, nhưng những thứ nó kéo theo như đánh quá nhanh, tấn cao, quên bài thì có. Tập mô phỏng ngày thi nhiều lần giúp bạn quen với cảm giác run và giữ được bài. Phần lớn người chấm hiểu rằng võ sinh run, và họ để ý cách bạn giữ bài hơn là việc bạn có run hay không.

Quên bài khi đang thi quyền thì phải làm gì?

Giữ thế đang đứng như một chỗ dừng có chủ ý, mắt vẫn nhìn hướng đối thủ, thở một hơi, tìm đoạn gần nhất và đánh tiếp. Có giải cho phép đánh lại, có giải không; hãy hỏi luật trước ngày thi.

Có nên đánh cả bài ngay trước khi lên sàn không?

Không nên. Đánh cả bài ngay trước dễ làm mệt và nếu lỡ quên một chỗ, bạn sẽ hoảng thêm. Khởi động nhẹ, giữ ấm và nói bài bằng lời một lần là đủ.

Làm sao để không đánh quá nhanh khi run?

Biết trước là mình sẽ nhanh lên và cố ý đánh chậm hơn cảm giác. Tập mô phỏng có bấm giờ hoặc quay video để biết bài của bạn nhanh hơn bao nhiêu khi có người xem. Giữ đúng các chỗ dừng cũng kéo nhịp chậm lại.

Có cách nào hết run hẳn trước khi thi không?

Thường là không, và cũng không cần. Ngay cả người thi nhiều lần vẫn run. Mục tiêu là run mà vẫn đánh được bài như lúc tập. Thở ra dài, có lời tự nhắc và kinh nghiệm qua các buổi mô phỏng giúp điều đó.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138