ThuongThua.comThượng Thừa
Tấn pháp và bộ pháp

Đứng thế thủ đối kháng vững: bề ngang hai chân, gót sau và nhún nhịp không mất sức

Phần chân của thế thủ đối kháng: hai chân rộng bao nhiêu, nghiêng người mấy phần, gót sau nhón hay đặt, chia trọng lượng, nhún nhịp vừa đủ và các lỗi làm bạn bị đẩy ngã.

Two Vietnamese teenagers in light sparring gear face each other in fighting stances on blue gym mats, low angle from the side, cool fluorescent light, faces turned away

Phần chân của một thế thủ đối kháng vững gồm: hai bàn chân cách nhau khoảng một vai theo chiều ngang và hơn một vai theo chiều dọc, người nghiêng chừng bốn mươi lăm độ so với đối phương, hai gối chùng, trọng lượng gần chia đều hoặc hơi dồn sau tuỳ môn, gót sau nhón nhẹ ở các môn đấm đá nhanh. Đứng như vậy, bạn bị đẩy từ trước hay bên cạnh vẫn không mất đế, và bước được mọi hướng trong một nhịp.

Phần tay, cằm, khuỷu của thế thủ thường được dạy kỹ; phần chân thì hay bị bỏ qua cho đến khi người tập bị đẩy ngã lần đầu trong đối kháng nhẹ. Bài này chỉ nói phần dưới thắt lưng: số đo, chia trọng lượng, nhún nhịp, khác biệt giữa các môn, lỗi hay gặp, bài luyện bóng không đối thủ và những câu nên hỏi thầy trước buổi đối kháng đầu tiên. Đối kháng luôn tập có thầy, có bảo hộ, lực nhẹ.

Đặt chân vào thế thủ trong năm bước

Làm chậm lần đầu, rồi lặp lại cho tới khi bạn bước vào thế thủ mà không phải nghĩ. Mô tả dưới đây cho người thuận tay phải đứng chân trái trước; người thuận tay trái làm đối xứng.

  1. Đứng thẳng, hai chân rộng bằng vai. Đây là điểm xuất phát, không phải thế thủ.
  2. Lùi chân phải ra sau chừng một bước ngắn. Mũi chân phải hướng chếch ra ngoài, gót phải nằm sau gót trái và vẫn cách đường dọc của chân trái khoảng một vai. Không đặt hai chân trên một đường thẳng.
  3. Xoay người theo. Hông và vai xoay theo chân phải, người nghiêng chừng bốn mươi lăm độ so với đối phương tưởng tượng. Mũi chân trái hướng về phía đối phương hoặc hơi khép vào.
  4. Chùng hai gối. Gối mềm, như khi bạn chuẩn bị bắt một quả bóng ném tới. Không ngồi thấp như trung bình tấn.
  5. Nhón nhẹ gót sau. Ở boxing, kickboxing, taekwondo đối kháng, gót sau thường nhấc lên một chút để chân sau sẵn sàng đẩy. Ở một số lớp karate hay võ cổ truyền, gót sau đặt sát sàn. Theo chuẩn của lớp bạn.

Kiểm lại bằng cách nhờ bạn tập đẩy nhẹ vào vai từ trước, rồi từ bên cạnh. Nếu bị đẩy từ bên là lảo đảo, bề ngang giữa hai chân đang quá hẹp.

Chia trọng lượng và gót sau: khác nhau giữa các môn

Không có thế thủ đúng cho mọi môn. Mỗi môn chỉnh phần chân theo đòn hay dùng và đòn hay bị đánh. Bảng dưới là xu hướng chung ở lớp phong trào, tuỳ lớp có thể khác.

MônTrọng lượngGót sauLý do
BoxingGần chia đều, hơi dồn trước khi tấn côngNhón nhẹChỉ đánh tay, cần đẩy chân sau để đấm thẳng và di chuyển nhanh
Muay, kickboxingHơi dồn chân sauNhón hoặc đặt tuỳ lớpChân trước phải nhẹ để nâng ống chân đỡ đòn đá và đá trả
Taekwondo đối khángNhẹ trên phần trước bàn chân, thường nghiêng người nhiềuNhónƯu tiên đổi chân, đá nhanh, nhún nhịp liên tục
Karate đối khángGần chia đềuNhón nhẹ khi di chuyểnLao vào đánh rồi rút ra nhanh, cần đế dài
Vovinam, võ cổ truyền đối khángTuỳ lớp, thường chia đềuTuỳ lớpKết hợp đòn tay, đòn chân và đòn vật nên đế phải vững

Anh Minh tập Vovinam ba năm, khi sang lớp muay để tập thêm thì bị nhắc liên tục vì chân trước quá nặng, không nâng ống chân lên đỡ kịp. Chỉ một chi tiết chia trọng lượng mà làm khác hẳn cách đứng.

Nhún nhịp: bao nhiêu là đủ

Nhún là để sẵn sàng, không phải để nhảy. Nhún nhịp giữ cho gân và cơ bắp chân luôn ở trạng thái sẵn sàng, giúp bạn bước đi tức thì. Gót chỉ rời sàn vài phân, đầu gần như không lên xuống.

Nhún cao là tốn sức và lộ nhịp. Người mới thường nhún cao như nhảy dây. Sau một hiệp, bắp chân cháy. Tệ hơn, nhịp lên xuống đều đặn để lộ thời điểm bạn đang ở trên không, đối phương bước vào đúng lúc bạn chưa chạm đất.

Không nhún cũng được, nhưng gối phải sống. Nhiều người đứng yên mà vẫn sẵn sàng, nhờ gối chùng và trọng lượng nằm trên phần trước bàn chân. Nếu lớp bạn không nhún, hãy giữ gối mềm và đổi trọng lượng nhẹ từ chân này sang chân kia.

Nhịp không đều. Khi đã quen, nhún nhịp nên lúc nhanh lúc chậm, lúc dừng. Nhịp đều như máy là nhịp dễ đọc.

Nhún để đổi chân. Ở các môn đá nhiều, một nhịp nhún nhỏ còn là lúc đổi chân trước ra sau. Đổi chân phải nhanh, thấp và giữ bề ngang; đổi xong mà hai chân về chung một đường thẳng là vừa mở cửa cho đối phương. Tập đổi chân tại chỗ mười lần, dừng sau mỗi lần để kiểm số đo.

Dấu hiệu đang nhún sai. Bắp chân rát sau hai phút, đầu nhấp nhô thấy rõ trong gương, hai gót đập xuống sàn kêu thành tiếng. Hạ độ cao nhún xuống còn một nửa.

Lỗi phần chân, nguyên nhân và cách sửa

Phần lớn các cú ngã trong đối kháng nhẹ của người mới đến từ một trong các lỗi dưới. Chúng dễ sửa khi tập bóng một mình, khó sửa khi đang có người trước mặt.

LỗiHậu quảCách sửa
Hai chân trên một đường thẳngBị đẩy hoặc đá vào chân từ bên cạnh là ngãTập trên hai đường băng dính song song cách nhau một vai
Đứng quá vuông, hai vai ngangLộ toàn bộ thân, khó lùiXoay chân sau ra sau thêm cho người nghiêng chừng bốn mươi lăm độ
Đứng quá nghiêng, gần thẳng hàngTay sau xa đích, khó ra đòn tay sauMở bề ngang, đưa hông về chừng bốn mươi lăm độ
Gối khoá thẳngPhản ứng chậm, bị đẩy dễ bật ra sauChùng gối, kiểm bằng cách nhún nhẹ được ngay
Chân trước quá nặngKhông nâng ống chân đỡ kịp, khó lùiDồn trọng lượng về sau một chút; thử nhấc chân trước nhanh
Bắt chéo chân khi di chuyển ngangMất đế trong tích tắc, dễ ngãBước chân gần hướng đi trước, chân kia theo sau

Võ sinh Khôi đai xanh bị ngã hai lần trong buổi đối kháng nhẹ đầu tiên, cả hai lần vì đứng gần thẳng hàng. Thầy cho Khôi tập bóng trên hai đường băng dính trong một tuần, buổi đối kháng sau không ngã lần nào.

Tập bóng một mình cho phần chân, mười lăm phút

Tập trên sàn phẳng hoặc thảm, chân trần hoặc giày tập theo lớp. Hai tay giữ thế thủ suốt bài nhưng không ra đòn mạnh; mục tiêu là chân.

  • Ba phút giữ thế, nhún nhẹ. Nhún thấp, đầu không nhấp nhô. Mỗi ba mươi giây đổi giữa nhún và đứng yên gối mềm.
  • Ba phút bước tiến lùi ngắn. Mỗi bước nửa bàn chân, giữ nguyên số đo thế thủ sau mỗi bước.
  • Ba phút bước ngang. Sang trái thì chân trái đi trước, sang phải thì chân phải đi trước. Không bao giờ để hai chân chạm hay bắt chéo.
  • Ba phút đổi thế. Đổi chân trước sang chân sau tại chỗ, nhanh và gọn, rồi đổi lại. Mỗi lần đổi kiểm lại bề ngang.
  • Ba phút tự do chậm. Kết hợp mọi bước, tưởng tượng một đối phương đi vòng quanh. Cuối bài, đứng yên trong thế thủ mười giây và kiểm: bề ngang còn không, gối còn chùng không.

Tập bài này ba buổi một tuần trong một tháng trước khi bước vào buổi đối kháng nhẹ đầu tiên. Người có chấn thương cổ chân, gối hoặc bệnh tim mạch nên hỏi bác sĩ trước khi tập nhún nhịp liên tục.

Áp vào trường hợp của bạn

Người cao, chân dài. Bạn có lợi thế tầm với nên thường hợp với thế thủ dài hơn, hơi dồn sau, giữ đối phương ở xa. Cái giá là di chuyển ngang chậm hơn; tập bước ngang nhiều hơn bước tiến lùi.

Người thấp, chân ngắn. Thế thủ quá dài làm bạn chậm khi cần lao vào cự ly gần. Thu chiều dọc lại một chút, giữ bề ngang đủ một vai để không mất đế, và tập bước vào nhanh hai nhịp liền.

Người mới, chưa từng đối kháng. Giữ thế thủ chuẩn của lớp, chưa vội học các biến thể của người thi đấu. Buổi đầu chỉ cần nhớ hai điều: không đứng thẳng hàng, không bắt chéo chân.

Người trên bốn mươi, gối hoặc cổ chân từng chấn thương. Bỏ nhún nhịp liên tục, thay bằng đứng yên gối mềm và đổi trọng lượng nhẹ. Gót sau có thể đặt sát sàn nhiều hơn để cổ chân đỡ việc. Hỏi bác sĩ trước khi bắt đầu đối kháng, và báo thầy chấn thương cũ ngay buổi đầu.

Người tập hai môn cùng lúc. Chọn một thế thủ gốc làm nền, rồi ghi riêng các điểm khác của từng môn. Trước mỗi buổi tập, đứng vào thế thủ của lớp đó mười giây và kiểm từng điểm, cơ thể sẽ chuyển đúng chế độ trước khi vào bài.

Câu nên hỏi thầy trước buổi đối kháng đầu tiên

Buổi đối kháng nhẹ đầu tiên là lúc dễ quên mọi thứ đã tập. Hỏi trước để biết mình cần giữ một hai điều gì.

  • Ở lớp mình, gót sau trong thế thủ nhón hay đặt sát sàn?
  • Trọng lượng của con nên chia đều hay dồn chân sau?
  • Con có nên nhún nhịp, hay đứng yên gối mềm?
  • Con thuận tay trái, con nên đứng chân nào trước ở lớp này?
  • Buổi đầu con chỉ cần giữ điều gì nhất ở phần chân?
  • Nếu con bị ngã, con nên làm gì để không bị thương, và bạn tập sẽ dừng thế nào?

Chị Lan bốn mươi lăm tuổi hỏi thêm một câu: chị có nhất thiết phải đối kháng không. Thầy trả lời là không bắt buộc, và chị chọn tập phần chân với bạn tập hợp tác trong ba tháng trước khi thử vài hiệp nhẹ.

Sau buổi đầu, ghi lại một dòng: mình bị dồn vào thế nào, đã ngã hay suýt ngã lúc nào, chân nào khi ấy đang sai chỗ. Ba buổi sau đọc lại sẽ thấy lỗi của mình lặp theo một kiểu.

Câu hỏi thường gặp

Thế thủ đối kháng hai chân nên rộng bao nhiêu?

Thường khoảng một vai theo chiều ngang và hơn một vai theo chiều dọc. Quá hẹp thì bị đẩy từ bên là ngã, quá rộng thì di chuyển chậm. Tuỳ môn và tuỳ chiều cao mỗi người, nên hỏi thầy chuẩn của lớp và tự kiểm bằng phép đẩy nhẹ.

Gót chân sau khi đứng thế thủ nên nhón hay đặt xuống?

Boxing, kickboxing và taekwondo đối kháng thường nhón nhẹ gót sau để chân sau sẵn sàng đẩy. Một số lớp karate và võ cổ truyền cho đặt sát sàn để vững hơn. Không có đáp án chung, hãy theo chuẩn của môn và lớp bạn tập.

Có cần nhún nhịp liên tục khi đối kháng không?

Không bắt buộc. Nhún nhịp thấp giúp sẵn sàng di chuyển, nhưng nhún cao làm mất sức và lộ nhịp. Nếu không nhún, hãy giữ gối mềm và trọng lượng trên phần trước bàn chân để vẫn bước đi được ngay.

Vì sao hay bị đẩy ngã khi đối kháng nhẹ?

Nguyên nhân hay gặp nhất là đứng hai chân gần thẳng hàng, gối khoá thẳng, hoặc bắt chéo chân khi bước ngang. Tập bóng trên hai đường băng dính song song và giữ gối chùng sẽ giảm hẳn số lần ngã.

Người thuận tay trái nên đứng chân nào trước?

Thông thường người thuận tay trái đứng chân phải trước để tay mạnh ở phía sau, ngược với người thuận tay phải. Một số lớp lại cho đứng tay mạnh phía trước. Hãy hỏi thầy, và tập cả hai thế khi đã vững một thế.

Đứng thế thủ bị mỏi bắp chân nhanh là do đâu?

Thường do nhún quá cao hoặc đứng hẳn trên mũi chân suốt hiệp. Hạ độ cao nhún xuống còn một nửa, để gót gần sàn hơn, và đổi giữa nhún với đứng yên gối mềm. Chuột rút lặp lại nhiều lần thì nên nghỉ và hỏi người điều trị.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138